پایگاه خبری سرمایه فردا

اقتصاد با هوش مصنوعی تغییر می کند و بیشتر جنبه‌های خدماتی اصلاح می‌شود هرچند در نظام توزیع و واسطه‌ها و رانتها تغییر چندانی ایجاد نمی‌کند.

در حال حاضر دست‌کم سه سند و چند ساختار موازی در حوزه هوش مصنوعی وجود دارد؛این موازی‌کاری به تداخل وظایف، ابهام در مرجعیت تصمیم‌گیری هوش مصنوعی و هدررفت منابع منجر شده و کشور را با خطر «نهاد برنامه‌ریزی‌شده بدون اثر» روبه‌رو کرده است

مجله تایم در انتخابی تاریخی، به جای سیاستمداران یا ستارگان فرهنگ عامه، «معماران هوش مصنوعی» را به‌عنوان چهره سال معرفی کرد؛ گروهی که با نوآوری‌های خود نه‌تنها صنایع، بلکه مفهوم قدرت، دانش و هویت انسان را دگرگون کردند.

هوش مصنوعی آمده، اما نه برای دفن خلاقیت انسانی. آمده تا ما را به یاد بیاورد که چه چیزهایی را نباید فراموش کنیم: تجربه زیسته، شهود، و آن لحظه‌های ناب انسانی که هیچ الگوریتمی نمی‌تواند بازآفرینی‌شان کند.

کنگره آمریکا با بررسی لایحه دفاعی ۲۰۲۶، مسیر قانونی و عملیاتی ادغام هوش مصنوعی در ساختار نظامی را هموار کرده است. از آزمایش پهپادهای خودمختار تا طراحی سامانه‌های هدف‌زن الگوریتمی، هوش مصنوعی دیگر صرفاً ابزار تحقیقاتی نیست، بلکه به قلب تصمیم‌گیری‌های نظامی نفوذ کرده است. تجربه‌های اخیر در اوکراین و غزه نشان می‌دهد که استفاده از این فناوری، با خطرات اخلاقی، حقوقی و انسانی جدی همراه است. کارشناسان هشدار می‌دهند که جهان در آستانه مسابقه تسلیحاتی الگوریتم‌محور قرار دارد؛ مسابقه‌ای که ممکن است تصمیم مرگ و زندگی را به ماشین‌ها واگذار کند. آیا ساختارهای حقوقی و اخلاقی جهانی برای مهار این تحول آماده‌اند؟

در شرایطی که بحران آلودگی هوا و تغییرات اقلیمی به دغدغه‌ای جهانی تبدیل شده، گزارش جدید آزمایشگاه شیمی و کاتالیست شرکت بازرسی کیفیت و استاندارد ایران نشان می‌دهد که ترکیب هوش مصنوعی با فناوری مبدل‌های کاتالیستی می‌تواند نقطه‌عطفی در مسیر توسعه خودروهای پاک باشد. از بهینه‌سازی عملکرد موتور تا کشف مواد نوین و حل چالش‌های فنی، هوش مصنوعی در حال بازتعریف آینده صنعت حمل‌ونقل است.

معاون سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی توسعه اقتصاد دیجیتال وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، با اشاره به تحول بنیادین در رابطه انسان و فناوری، تأکید کرد که هوش مصنوعی نه‌تنها خلاقیت دارد، بلکه در حال عبور از مرزهای شناختی انسان است. وی هشدار داد که وابستگی بیش از حد به ابزارهای هوش مصنوعی می‌تواند منجر به بدهی شناختی، کاهش استقلال فکری و تضعیف هویت سازمانی شود و خواستار بازنگری در سیاست‌های سازمانی برای مواجهه مسئولانه با این فناوری شد.

هوش مصنوعی در حال تغییر ساختار اقتصاد جهانی است؛ از افزایش بهره‌وری در صنایع و کاهش هزینه‌های تولید گرفته تا تأثیرگذاری بر بازارهای مالی و ارزهای دیجیتال. درحالی‌که کشورهایی که در توسعه این فناوری پیشتاز هستند، از مزایای اقتصادی قابل‌توجهی بهره‌مند می‌شوند، رکود اقتصادی و رقابت تجاری فشارهای جدیدی بر اقتصادهای نوظهور وارد کرده است.

چین با رونمایی از مدل هوش مصنوعی DeepSeek R1، چالش بزرگی برای غول‌های فناوری آمریکایی مثل GPT-4o و o1 ایجاد کرده است. این مدل، با قدرت استدلال بالا و قیمت رقابتی، تحولی در دسترسی به تکنولوژی پیشرفته رقم زده و بازار را تکان داده است. Open Source بودن R1 و روش‌های نوآورانه در آموزش آن، نشان‌دهنده توانایی چشمگیر چینی‌ها در دور زدن تحریم‌ها و کاهش وابستگی به بازیگران سنتی این حوزه است. آیا این تنها شروع رقابت هوش مصنوعی بین چین و آمریکا است؟ پس‌لرزه‌های این زلزله جهانی چه خواهند بود؟