پایگاه خبری سرمایه فردا

اظهارات اخیر وزیر میراث فرهنگی درباره بازنگری در ضوابط حریم آثار تاریخی، موجی از نگرانی را میان کارشناسان، باستان‌شناسان و دوستداران میراث ملی برانگیخته است. در حالی‌که مسئولان از رعایت کامل ملاحظات حفاظتی در طرح جامع مرودشت سخن می‌گویند، شواهد میدانی و هشدارهای یونسکو نشان می‌دهد که تخت جمشید، یکی از نمادهای فرهنگی ایران و جهان، در معرض تهدیدهای جدی قرار دارد.

افزایش تقاضا برای چوب در صنایع مختلف، در کنار ممنوعیت بهره‌برداری از جنگل‌ها، زمینه‌ساز رشد بی‌سابقه قاچاق چوب در ایران شده است. در حالی‌که قوانین موجود بازدارندگی کافی ندارند، چرخه‌ای از سودجویی، فقر، خلأهای نظارتی و ضعف برخورد قضایی، پوشش گیاهی کشور را در معرض تهدیدی جدی قرار داده است.

در دل دشت‌های کنگاور، یکی از کهن‌ترین محوطه‌های باستانی ایران در حال فرورفتن در گرداب بی‌توجهی نهادی و ساخت‌وسازهای بی‌ضابطه است. گودین‌تپه، با قدمتی هفت‌هزار ساله، نه‌تنها از فهرست گردشگری جا مانده، بلکه اکنون با تهدید ساخت غسالخانه در حریم مصوب خود، به نمادی از سقوط درک فرهنگی و بی‌برنامگی مدیریتی بدل شده است.

در دهه ۶۰، فوک‌های خزری در اسکله‌های شمالی ایران آفتابی می‌شدند. امروز، تنها نشانه‌ای که از آن‌ها باقی مانده، لاشه‌هایی است که با امواج به ساحل می‌رسند پوسیده، بی‌جان و بی‌پاسخ.

در حالی‌که خشکسالی نفس زیستگاه‌های طبیعی را گرفته، حالا شیوع دو بیماری واگیر تب برفکی و هاری، تهدیدی تازه برای حیات وحش و دام‌های اهلی کشور ایجاد کرده است. کارشناسان از احتمال تلفات گسترده در صورت بی‌توجهی به واکسیناسیون و رعایت پروتکل‌های دامپزشکی خبر می‌دهند و سازمان محیط زیست نیز از تشدید پایش و همکاری با نهادهای مرتبط برای مهار بحران خبر داده است.

طرح کشت و آبیاری علوفه در پارک ملی توران با هدف تأمین طعمه برای یوزپلنگ آسیایی، موجی از انتقاد کارشناسان محیط‌زیست را به‌دنبال داشته است. در حالی که زنجیره حیات در این زیستگاه با اختلال مواجه شده، راهکارهای کوتاه‌مدت مانند کاشت یونجه، به‌جای احیای پوشش گیاهی بومی، پایداری اکوسیستم را با خطر جدی روبه‌رو کرده‌اند.

خشکسالی بی‌سابقه و کاهش بارندگی‌ها، پاییز را زودتر از موعد به جنگل‌های گیلان رسانده‌اند؛ برگ‌هایی که باید در مهر و آبان رنگارنگ می‌ریختند، حالا در شهریور قهوه‌ای و پژمرده روی زمین افتاده‌اند. خزان زودرس نه‌تنها زیبایی طبیعت را تهدید می‌کند، بلکه چرخه حیات جنگل‌های هیرکانی را با اختلال جدی مواجه ساخته است.

پارک جنگلی چیتگر، یکی از مهم‌ترین منابع اکولوژیک غرب تهران، این روزها با خشکسالی، آفت‌زدگی و کم‌آبی دست‌وپنجه نرم می‌کند. درختانی که باید سایه‌سار شهر باشند، حالا زرد و نحیف‌اند؛ قربانی بی‌توجهی به تعهدات آبی و مدیریت ناکارآمد در تأمین منابع حیاتی.

در فصل مهاجرت پرندگان شکاری، پارک ملی بوجاق و دیگر مناطق ایران به میدان شکار و زنده‌گیری گونه‌هایی تبدیل شده‌اند که نامشان در فهرست قرمز اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت قرار دارد. این پرندگان با قیمت‌های میلیاردی به کشورهای حاشیه خلیج فارس قاچاق می‌شوند، در حالی که ضعف نظارت، نبود آمار دقیق و مشارکت بومیان در این تجارت، آینده زیستی این گونه‌ها را به خطر انداخته است.