پایگاه خبری سرمایه فردا

میانگین روزهای ذخایر اضطراری نفت در کشورهای جهان، تصویری روشن از آسیب‌پذیری اقتصادهای بزرگ در برابر بحران انرژی تنگه هرمز ارائه می‌دهد. ژاپن با ۲۰۸ روز ذخیره در صدر جدول قرار دارد و کره جنوبی با ۲۰۰ روز در رتبه دوم است. آلمان با ۱۳۰ روز، بریتانیا با ۱۲۴ روز و فرانسه با ۱۱۷ روز، وضعیت بهتری نسبت به سایر کشورهای اروپایی دارند.

میزان افزایش قیمت بنزین و گازوئیل در کشورهای مختلف پس از جنگ رمضان اتفاق افتاده؛ نیجریه با ۵۴ درصد افزایش قیمت بنزین و ۲.۸۷ درصد افزایش قیمت گازوئیل، بیشترین آسیب را از بحران انرژی ناشی از جنگ خاورمیانه دیده است. مجارستان با ۴۷ درصد، استرالیا با ۴۲ درصد و آمریکا با ۳۰ درصد در رتبه‌های بعدی قرار دارند. کشورهای اروپایی مانند فرانسه (۱۷٪)، آلمان (۱۰٪) و انگلیس (۹٪) افزایش‌های کمتری را تجربه کرده‌اند. در میان کشورهای آسیایی، چین (۱۰٪) و کره (۶٪) و در آمریکای لاتین، برزیل با تنها ۲ درصد افزایش، کمترین آسیب را دیده است. این آمار نشان می‌دهد که جنگ خاورمیانه، هزینه‌های سنگینی بر اقتصاد کشورهای مختلف در سراسر جهان تحمیل کرده است.

اگر تنگه هرمز برای حمل‌ونقل نفت و گاز بازگشایی نشود، اروپا ممکن است از ماه آینده با کمبود انرژی و سهمیه‌بندی سوخت روبه‌رو شود. با بسته شدن این آبراه استراتژیک، کشتی‌های حامل LNG مجبور به تغییر مسیر به دور آفریقا شده‌اند و ذخایر گاز در اروپا ۴۰ درصد کمتر از میانگین پنج سال گذشته است.

شبکه سی‌ان‌ان به نقل از گزارش‌های اطلاعاتی، از تقویت بی‌سابقه دفاعی جزیره خارک توسط ایران خبر داده است. بر اساس این گزارش، برای کنترل جزیره خارک، نیاز به اعزام نیروی بزرگ پیاده‌نظام آمریکایی خواهد بود. ایران در اطراف خارک و سواحل خود مین‌گذاری کرده است تا از عملیات آبی-خاکی نیروهای آمریکایی جلوگیری کند.

جنگ ایران و آمریکا بیش از جنگ روسیه و اوکراین به بازارهای جهانی نفت آسیب زده است. دلیل این ادعا، بسته شدن تنگه هرمز است که روزانه ۲۰ درصد از نفت جهان از آن عبور می‌کرد. پیش از جنگ، روزانه حدود ۱۴ میلیون بشکه نفت از این آبراه عبور می‌کرد، اما اکنون این رقم به کمتر از ۴۰۰ هزار بشکه کاهش یافته است. این یعنی ۹۸ درصد کاهش ظرفیت، که ۱۵ برابر شوک نفتی ناشی از جنگ اوکراین است.

سانگهون‌لی، کارشناس کره‌ای، در تحلیلی که توجه بسیاری را به خود جلب کرده، به این پرسش پاسخ می‌دهد که چرا ایران با عراق و لیبی متفاوت است. او می‌گوید: «شبکه برق ایران سه برابر پیشرفته‌تر از عراق است. شبکه انتقال گاز ایران از شبکه کانادا بزرگ‌تر است. ایران با ترکیه، ترکمنستان، پاکستان، جمهوری آذربایجان، ارمنستان و عراق اتصال بین‌المللی دارد و نمی‌توانید آن را منزوی کنید.» به گفته این کارشناس، ادعای پنتاگون مبنی بر فلج کردن ایران در ۷۲ ساعت، یک دروغ است. ایران کشوری است که ۴۰ سال برای چنین سناریویی آماده شده و زیرساخت‌های تاب‌آورش، بزرگ‌ترین بازدارنده در برابر تهدیدهای آمریکا و اسرائیل است.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در جدیدترین تهدید خود علیه ایران اعلام کرده است که اگر تنگه هرمز باز نشود، پس از ۴۸ ساعت نیروگاه‌های برق ایران را هدف حملات قرار خواهد داد. اما این تهدید، کدام نیروگاه‌ها را در بر می‌گیرد؟ بر اساس تحلیل‌های کارشناسی، مهم‌ترین تأسیسات انرژی ایران شامل نیروگاه دماوند در ورامین با ظرفیت ۲۸۶۸ مگاوات به عنوان بزرگ‌ترین نیروگاه سیکل ترکیبی خاورمیانه، نیروگاه شهید سلیمی در نکا با ۲۲۱۴ مگاوات، نیروگاه رامین در خوزستان با ۲۰۰۰ مگاوات، نیروگاه بندرعباس با ۱۴۰۰ مگاوات و حساس‌ترین آنها، نیروگاه هسته‌ای بوشهر، همگی در فهرست اهداف احتمالی قرار دارند. کارشناسان بین‌المللی هشدار می‌دهند که ایران با راهبرد «مقابله به مثل» به هرگونه حمله پاسخ قاطع خواهد داد و پیامدهای این تقابل می‌تواند دامنه جنگ را به سراسر منطقه گسترش دهد.

آمریکا و اسرائیل در سال‌های اخیر شبکه‌ای از زیرساخت‌های حیاتی را در کشورهای منطقه ایجاد کرده‌اند که از سوخت‌رسانی به ناوگان پنجم تا بزرگ‌ترین خوشه هوش مصنوعی خارج از آمریکا و پروژه‌های عظیم آب‌شیرین‌کن را شامل می‌شود. مرکز سوخت‌رسانی بحرین با ظرفیت ۸۰ هزار تن، پایگاه العدید قطر با بزرگ‌ترین انبار سوخت هوایی منطقه، پروژه ۵ گیگاواتی هوش مصنوعی ابوظبی با ۸۰ هزار پردازنده گرافیکی، و نیروگاه‌های آب‌شیرین‌کن جبل علی و راس الخیر با ظرفیت‌های میلیون‌متری، تنها بخشی از این زیرساخت‌های استراتژیک هستند. این شبکه که در دل ائتلاف جدید منطقه شکل گرفته، هم مظهر قدرت آمریکا و اسرائیل است و هم نقطه‌ضعف‌هایی حیاتی که در صورت هدف‌گیری، می‌تواند معادلات جنگ را تغییر دهد.

برآورد ۲۰ میلیارد دلار خسارت سالانه قطر و از کار افتادن ۱۷ درصد از ظرفیت LNG این کشور، ابعاد واقعی فاجعه انرژی در خلیج فارس را آشکار می‌کند. این در حالی است که وزارت انرژی آمریکا با ارائه سناریوهای خوش‌بینانه تلاش می‌کند از تشدید بحران جلوگیری کند.