کیپاپ علیه جایزه گرمی قیام کرد
آزاده ابوطالبی: سالها یکی از جذابترین سؤالهای شب گرمی این بود: آیا بالاخره نام BTS از پاکت برنده بیرون میآید؟ هفت ستارهای که از سئول راه افتادند، استادیومهای جهان را فتح کردند، میلیونها هوادار ساختند و زبان کرهای را تا قلب بازار موسیقی آمریکا بردند، بارها تا چند قدمی گرامافون طلایی رفتند و دست خالی برگشتند. حالا ماجرا مسیر دیگری پیدا کرده است، این بار BTS حتی قرار نیست وارد مسابقه شود.
اعضای گروه اعلام کردهاند موسیقی خود را برای جوایز گرمی ۲۰۲۷ ارسال نمیکنند. تصمیمی کوتاه با پیامی بسیار بزرگ: موسیقی باید به خاطر خودش شنیده و دوست داشته شود، فارغ از مرزهای جغرافیایی و زبانی.
در ظاهر، با یک انصراف روبهرو هستیم. کمی دقیقتر که نگاه کنیم، ماجرا شبیه اعلام استقلال یکی از بزرگترین پدیدههای پاپ معاصر از سیستمی است که سالها خود را مرکز سنجش اعتبار موسیقی جهان میدانست.
جایزهای برای آسیا یا دیواری دور آسیا؟
همهچیز از تصمیم تازه آکادمی ضبط آغاز شد. گرمی برای دوره ۲۰۲۷ بخشی با عنوان «بهترین اجرای موسیقی پاپ آسیایی» ایجاد کرده است؛ جایزهای که K-pop، J-pop و C-pop را در محدوده تعریف خود قرار میدهد و بر استفاده از زبانهای آسیایی نیز تأکید دارد.
در نگاه اول، این اتفاق میتواند نشانهای از قدرت خیرهکننده موسیقی آسیا باشد. بازاری که زمانی در حاشیه نگاه صنعت موسیقی آمریکا قرار داشت، حالا آنقدر بزرگ شده که گرمی برایش بخش مستقلی ساخته است. مشکل از همان کلمه «مستقل» شروع میشود.
آیا استقلال در اینجا به معنای دیدهشدن بیشتر است یا جداسازی؟
آسیا یک ژانر موسیقی نیست. از توکیو تا سئول، از پکن تا مانیل و بمبئی، با جهانهایی متفاوت از زبان، تولید، اجرا و فرهنگ روبهرو هستیم. حتی قرار دادن K-pop و J-pop در یک قالب مشترک، بسیاری از تفاوتهای مهم این دو صنعت را محو میکند.
BTS درست به همین نقطه حساس شده است. گروهی که موسیقیاش آزادانه میان پاپ، هیپهاپ، R&B و الکترونیک حرکت میکند، چرا باید پیش از هر چیز با جغرافیا تعریف شود؟ آیا موفقیت جهانی یک گروه کرهای باید در نهایت دوباره به قفسهای با برچسب «آسیایی» برگردد؟
هفت نفری که از برچسبها جلو زدند
داستان BTS مدتهاست از محدوده K-pop عبور کرده است. آنها کاری کردند که نسل قبلی ستارههای غیرانگلیسیزبان کمتر تجربه کرده بود، برای جهانیشدن، هویت خود را پشت در بازار آمریکا جا نگذاشتند.
ترانههای کرهای آنها در جدولهای جهانی بالا رفت، هوادارانشان بدون نیاز به رسانههای سنتی یک شبکه عظیم بینالمللی ساختند و کنسرتهایشان در چند قاره به رویدادهای فرهنگی تبدیل شد. BTS برای اثبات محبوبیتش منتظر تأیید یک منتقد آمریکایی یا یک مجسمه طلایی نماند.
همین پیشینه، تصمیم تازه گروه را مهمتر میکند.
اعتراض آنها از موقعیت یک گروه تازهوارد مطرح نشده است، از سوی پدیدهای آمده که بارها نامزد گرمی شده، روی صحنه این مراسم اجرا کرده و مدتها یکی از مهمترین منابع جذب مخاطب جهانی برای خود گرمی بوده است.
واکنش هواداران نیز بلافاصله خودش را نشان داد. پس از اعلام تصمیم گروه، قطعه «Aliens» از آلبوم Arirang دوباره در جدولهای iTunes اوج گرفت و در دهها منطقه به رتبه نخست رسید. انتخابی جالب، ترانهای درباره حس غریبه بودن و پذیرفتن همین تفاوت.
انگار «آرمی» یا همان هواداران رسمی گروی bts تصمیم گرفت پاسخ بحث را با همان زبانی بدهد که صنعت موسیقی بهتر از هر زبان دیگری میفهمد: عدد، فروش و رتبه.
دیگر سؤال این نیست که BTS گرمی میبرد یا خیر
رابطه پرتنش هنرمندان بزرگ با گرمی سابقهای طولانی دارد. سینید اوکانر در سال ۱۹۹۱ نگاه تجاری حاکم بر این جوایز را زیر سؤال برد و فرانک اوشن نیز سالها بعد آثارش را برای حضور در رقابت ارسال نکرد. یکی از جنجالیترین نمونهها به سال ۲۰۲۱ و The Weeknd برمیگردد. آلبوم موفق After Hours و قطعه «Blinding Lights» به پدیدههایی جهانی تبدیل شده بودند، اما The Weeknd در کمال تعجب حتی یک نامزدی در گرمی آن سال به دست نیاورد. او در واکنش، شیوه انتخاب نامزدها و شفافیت فرایند رأیگیری گرمی را بهشدت مورد انتقاد قرار داد و اعلام کرد آثارش را برای بررسی به آکادمی ضبط نمیفرستد. این فاصله چند سال ادامه داشت تا سرانجام در سال ۲۰۲۵ با اجرایی غافلگیرکننده به صحنه گرمی بازگشت.
BTS حالا فصل متفاوتی به این تاریخ پرتنش اضافه کرده است. اعتراض این گروه از جنس نادیده گرفته شدن در یک دوره یا شکست در رقابت بر سر یک جایزه نیست، بحث بر سر مرزهایی است که صنعت موسیقی برای تعریف هنرمندان میکشد و اینکه آیا ستارهای با مخاطبان جهانی همچنان باید بر اساس جغرافیا و زبان دستهبندی شود.
هاروی میسون جونیور، مدیرعامل آکادمی ضبط، تأکید کرده که بخش پاپ آسیایی با هدف افزایش دیدهشدن موسیقی آسیا شکل گرفته و هنرمندان حاضر در این بخش همچنان امکان رقابت در جوایز اصلی گرمی را دارند. این توضیح بخشی از نگرانیها را پاسخ میدهد، اما سؤال اصلی همچنان سر جای خود باقی است: دیدهشدن در یک بخش جداگانه، چه تفاوتی با پذیرفتهشدن در جریان اصلی دارد؟
گرمی نزدیک به هفت دهه از اعتبار تاریخی خود تغذیه کرده است، اعتباری که نسلهای مختلف موسیقی برایش ارزش قائل بودهاند. جهان موسیقی امروز اما با سرعت عجیبی در حال تغییر است. قدرت از دفتر شرکتهای ضبط و هیأتهای رأیدهنده به تلفن همراه میلیونها مخاطب منتقل شده، زبان انگلیسی انحصار سابق خود را از دست داده و ستارهها میتوانند بدون عبور از دروازههای سنتی، جهانی شوند.
BTS محصول همین جهان تازه است.
برای همین، داستان گرمی ۲۰۲۷ احتمالاً با یک پرسش متفاوت به یاد خواهد ماند. دیگر بحث اصلی این نیست که آیا BTS سرانجام جایزه گرمی میگیرد. پرسش جذابتر این است: در روزگاری که BTS بدون گرمی هم یکی از بزرگترین گروههای موسیقی جهان است، کدام طرف بیشتر به دیگری احتیاج دارد؟