پایگاه خبری سرمایه فردا

درآمد ارزی تنگه هرمز فرصتی برای ثبات اقتصاد است اما چاپ پول بدون پشتوانه می‌تواند به ابرتورم منجر شود

سیاست‌گذار قصد تشویق ارزش افزوده بالاتر و سوق دادن حلقه‌های ابتدایی زنجیره به سمت تکمیل فرآیند تولید را دارد؛ سوال این است که سیاست جدید ارزی به نفع کدام شرکت معدنی و فولادی است؟

با وجود افشاگری‌های مجلس و دستگاه‌های نظارتی درباره فساد گسترده ارزی، هنوز هیچ نهادی حاضر نشده نام شرکت‌های متخلف را اعلام کند. این سکوت، علاوه بر آنکه نشانه ضعف اطلاعاتی است، ناشی از هراس دولت از پیامدهای احتمالی افشای نام شرکت های متخلف است؛ نگرانی از اینکه برخورد با صادرکنندگان متخلف جریان صادرات را مختل کرده و ناترازی ارزی را تشدید کند. نتیجه این رویکرد، تداوم فضای مبهم، بی‌اعتمادی عمومی و استمرار تخلفات در سایه نبود شفافیت است.

در سال ۱۴۰۴، گروه مدلل با دریافت ۲۴ درصد از کل ارز ترجیحی تخصیص‌یافته برای واردات کالاهای اساسی، در صدر فهرست قرار گرفت. با وجود این سهم قابل‌توجه، بازار نهاده‌های دامی تحت انحصار این گروه با بحران عرضه و افزایش شدید قیمت‌ها مواجه شده است. مقایسه با عملکرد سال ۱۴۰۳ نشان می‌دهد که نه‌تنها اثربخشی تخصیص ارز کاهش یافته، بلکه شکاف میان ادعاهای واردکنندگان و واقعیت بازار عمیق‌تر شده است.

در شرایطی که اقتصاد ایران با تحریم‌های سنگین، فشارهای خارجی و انتظارات تورمی روبه‌روست، دولت با تثبیت نرخ ارز نیمایی در محدوده ۷۰ هزار تومان و کنترل نقدینگی، تلاش دارد آرامش را به بازار کالاها بازگرداند. این سیاست‌ها، در کنار تخصیص هدفمند ارز ترجیحی، به‌عنوان سپر دفاعی در برابر جهش‌های قیمتی عمل می‌کنند و چشم‌انداز بازگشت ثبات به سفره مردم را تقویت کرده‌اند.

در شرایطی که نرخ تورم سالانه بین ۳۵ تا ۵۰ درصد است، مغازه های خرده‌فروشی ایران روی اجناس به سودهای سالانه بیش از ۱۰۰ درصد دست یافته‌اند. درواقع مغازه‌داران با دپوی کالا، فروش اقساطی و تطبیق سریع با نوسانات ارزی، عملاً تورم را به فرصت تبدیل کرده‌اند و درآمد خالص ماهانه‌ای بیش از ۲۰۰ میلیون تومان کسب می‌کنند.

درآمد سرانه به‌عنوان معیاری کلیدی برای سنجش رفاه اقتصادی و اجتماعی کشورها، نقشی اساسی در تعیین جایگاه جهانی آن‌ها دارد. ایران، با وجود منابع غنی طبیعی و انسانی، در مقایسه با دیگر کشورهای خاورمیانه از نظر درآمد سرانه در جایگاهی متفاوت قرار گرفته است. آیا این شاخص نشان‌دهنده وضعیت واقعی اقتصاد ایران است؟ در این نوشتار، به بررسی دقیق وضعیت درآمد سرانه ایران و مقایسه آن با سایر کشورهای منطقه و جهان می‌پردازیم.

هرگاه قیمت دلار در ایران افزایش یافته است، نابرابری درآمد بین ثروتمندان و دهک‌های پایین جامعه بیشتر شده است. جزئیات را بخوانید؛

تاثیر انتصابات وزارت نفت در اقتصاد ایران تا جایی است که تکنوکرات باشد و درآمد ارزی را بالا ببرد یا رانت باز و فامیل سالار متفاوت است.