پایگاه خبری سرمایه فردا

چین در واکنش به تعرفه آمریکا با محدودیت صادرات عناصر نادر و توقف خرید هواپیما واکنش نشان داده و هند با توقف خرید تسلیحات آمریکایی، مسیر تقابل را در پیش گرفته است.

دونالد ترامپ، فراتر از یک رئیس‌جمهور، نماد تحول در سیاست خارجی آمریکا است؛ از انزواگرایی فعال تا رقابت بی‌پرده با چین، از تاکتیک‌های پرریسک تا بازتعریف نقش آمریکا در جهان. در این تحلیل، نگاهی داریم به پیوستگی‌ها و تفاوت‌های ترامپ ۱ و ۲ و پیامدهای آن برای ایران و نظم جهانی.

مصاحبه‌ای با جرمی کازمارو، تحلیلگر برجسته آمریکایی، ابعاد پنهان تهدیدهای مکرر اروپا برای فعال‌سازی مکانیسم ماشه را واکاوی می‌کند؛ تهدیدی که در سایه فشارهای حداکثری واشنگتن، به ابزاری نمایشی بدل شده و تأثیر آن بر اقتصاد ایران بیش از آنکه واقعی باشد، روانی و دیپلماتیک است. در شرایطی که ایران از نقطه اوج تحریم‌ها عبور کرده، تهدید به بازگشت تحریم‌های شورای امنیت بیشتر به نمایش قدرت‌های غربی شباهت دارد تا ابزار موثر فشار.

رفتارهای متناقض و تصمیمات غیرقابل پیش‌بینی دولت آمریکا در دوران دوم ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ، شکاف عمیقی در روابط واشنگتن با متحدان دیرینه‌اش ایجاد کرده است. از توقف کمک‌های نظامی به اوکراین تا تردید در تعهدات ناتو و بازنگری در توافق آکوس، کشورهای غربی دیگر نمی‌توانند با اطمینان به سیاست‌های آمریکا تکیه کنند. این بی‌اعتمادی، نه‌تنها ساختار اتحادهای بین‌المللی را تهدید می‌کند، بلکه زمینه‌ساز چرخش استراتژیک کشورها به سمت چین و خودکفایی دفاعی نیز شده است؛ چرخشی که ممکن است جایگاه جهانی واشنگتن را دگرگون کند.

در پی تشدید خرید نفت هند از روسیه، واشنگتن با اعمال تعرفه‌های اقتصادی و لحن تند مقامات نزدیک به ترامپ، هند را به مشارکت غیرمستقیم در جنگ اوکراین متهم کرده است؛ مساله‌ای که می‌تواند آینده روابط راهبردی دهلی‌نو و آمریکا را با ابهام مواجه سازد.

همزمان با انتشار اسناد جدید درباره ارتباط ترامپ با جفری اپستین، رئیس‌جمهور سابق آمریکا با موجی از اقدامات رسانه‌ای، حملات سیاسی و روایت‌سازی‌ در شبکه‌های اجتماعی کوشید افکار عمومی را از این رسوایی اخلاقی منحرف سازد. اما حضور نام ترامپ در پرونده یکی از جنجالی‌ترین شبکه‌های قاچاق جنسی، نه تنها چالشی برای مشروعیت سیاسی او بلکه آزمونی سخت برای وفاداری طرفدارانش، به‌ویژه هواداران نظریه Qanon به شمار می‌رود

در جهانی که سخن یک رهبر سیاسی می‌تواند مسیر روابط بین‌الملل را دگرگون سازد، توئیت‌ها و اظهارات جنجالی دونالد ترامپ بیش از آنکه نشانه‌ای از سیاست‌های شفاف باشند، بازتابی از پارادایم‌های تهاجمی، تحریفگرانه و خودشیفته‌اند که در تضاد با اصول دیپلماسی مدرن قرار دارند. در این یادداشت، اظهارات اخیر ترامپ درباره ایران از منظر حقوقی، امنیتی و ژئوپلیتیکی مورد تحلیل قرار گرفته تا نشان دهد چگونه سیاست فشار، توهین و انکار حق غنی‌سازی نه‌تنها ناکارآمد، بلکه تهدیدی برای نظم چندقطبی آینده است.

سیل مرگبار تگزاس و ناکارآمدی نهادهای امدادی آمریکا بار دیگر نشان داد که اولویت سیاستمداران واشنگتن نه جان شهروندان، بلکه تثبیت روایت‌هایی است که در سیاست خارجی دست بالا را برای حمله و تجاوز فراهم ‌کند. روایت «ایران تهدید» حاصل سال‌ها تبلیغات رسانه‌ای و ایجاد دوگانه‌های ساختگی مانند «امنیت/اقتصاد» یا «مقاومت/رفاه» است؛ روایتی که نه تنها چهره ایران را تحریف می‌کند، بلکه زمینه‌ساز حملاتی می‌شود که در نبود تصویر قدرتمند ملی، امکان وقوع پیدا می‌کنند.

در سایه افزایش تهدیدات امنیتی و تداوم سیاست‌های تبعیض‌آمیز آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، بازنگری در ادامه عضویت ایران در معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) بار دیگر به‌عنوان یک گزینه حقوقی و راهبردی مطرح شده استگزینه‌ای که می‌تواند هم جنبه دفاع از منافع ملی داشته باشد، و هم به ابزاری برای فشار دیپلماتیک در برابر استانداردهای دوگانه بین‌المللی تبدیل شود.